Geri

KİRA ARTIŞ ORANI / MART 2019 KİRA ARTIŞ ORANI NEDİR

" KİRA ARTIŞ ORANI

HAKKINDA

MERAK EDİLENLER

MART 2019

KİRA ARTIŞ ORANI NEDİR? "

 

Kira nedir?

Bir konutun, bir mülkün veya taşıt gibi herhangi bir şeyin belli bir bedel karşılığında, bir süre için sahibi tarafından başkasına verilmesidir.

Kira artışı nedir?

Çoğunlukla kira bedelini enflasyona karşı korumak veya kiraya konu olan şeyin değerindeki artışı kira bedeline yansıtmak amacıyla, genellikle her yıl sözleşmenin yenilenmesiyle birlikte yeni kira döneminde ödenecek olan kira bedelinde yapılan güncellemedir.

Kira artışı ne zaman olur?

Kira artışı kira sözleşmesinin yenilendiği ayda yapılır. Örneğin 4 MART 2018 tarihinde başlayan bir kira sözleşmesi 1 yıl sonra yenilendiğinde 4 MART 2019 tarihinden itibaren kira tutarı kira artışı uygulanarak tahsil edilir.

Kira artışı neye göre yapılır?

Konut ve işyerlerinde kira artışı yapılırken farklı yasal düzenlemeler vardır. Konutlarda kira artış oranına yasal bir sınır getirilmişken, işyerlerinde kira artış oranı serbest bırakılmış ve kiracı ile kiralayanın kendi aralarında yapacağı sözleşmeye göre belirlenmesine izin verilmiştir.

Kira artış oranı nasıl hesaplanır?

Konutlar için kira artış oranı kira artışının yapılacağı aydan bir önceki ayın TÜİK tarafından açıklanan Yİ-ÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim oranına bakılarak hesaplanır. Mal sahibi bu orana eşit veya bu orandan daha az bir oranda kiraya zam yapma hakkına sahiptir. Örneğin kira artışı Temmuz ayında yapılacaksa TÜİK'in açıkladığı Yİ-ÜFE endeksinin ilgili yılın Haziran ayındaki 12 aylık ortalamalara göre değişim verisine bakılır.

İşyerleri içinse kira artış oranı kira sözleşmesinde belirlenen oran kadar olacaktır. Eğer kira sözleşmesinde TÜİK tarafından açıklanan endekslerden biri oranında artış yapılacağı yazıyorsa o zaman kira artışının yapılacağı aydan bir önceki ayın TÜİK tarafından açıklanan ilgili endeksinin değişim oranına bakılarak hesaplanır. Mal sahibi bu orana eşit veya bu orandan daha az bir oranda kiraya zam yapma hakkına sahiptir. Örneğin kira artışı Ağustos ayında yapılacaksa TÜİK'in o yılda ilgili endeks için açıkladığı Temmuz ayı verisine bakılır.

Konutlarda yapılabilecek en yüksek kira artışı oranı nedir?

1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren yeni Borçlar Kanununun 344. maddesi gereğince; konutlar için yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış oranı, bir önceki kira yılında Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksindeki (Yİ-ÜFE) artış oranını geçmeyecek şekilde belirlenmelidir. Ancak bu kanun maddesinde kullanılacak Yİ-ÜFE oranının 12 aylık ortalamalara göre mi yoksa geçen yılın aynı ayına göre mi olduğu belirtilmemiştir.

Bu konuya ışık tutacak ve emsal davalara içtihat olabilecek bir karar Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nden 5 Aralık 2013 tarihinde gelmiştir. Bu karara ile konut kiralamalarında yıllık artış oranının, TÜİK'in açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endekslerinden, 12 aylık ortalamalara göre olan değişim oranının esas alınacağını karara bağlamıştır. Bu karar ile kira artışının ne şekilde yapılacağını net bir şekilde belirlenmiş oluyor.

İşyerlerinde yapılabilecek en yüksek kira artışı oranı nedir?

6217 Sayılı Borçlar Kanunu Yasası, geçici 2. madde gereğince; Kira artış oranları 1 Temmuz 2020 tarihine kadar serbest bırakılmıştır. Buna göre işyeri kiralamalarında, kiracı ve kiralayanın kendi arasında anlaşıp kira sözleşmesine yazdığı oranlarda artış yapılır. Dolayısıyla işyerleri için kira artış oranlarında konutlardaki gibi bir sınırlama yoktur.

2019 KİRA ARTIŞ ORANLARINDA DEĞİŞİKLİK

 

Türkiye’nin yeni ekonomik gereklilikleri doğrultusunda genel ekonomi politikasını belirleyen temel nitelikli OVP kapsamında bankacılık, inşaat, yatırım sektörlerine dair birçok düzenleme yapıldığı gibi kira bedeli artış oranları da değiştirildi.

Kira bedellerindeki artış her yıl, halen yürürlükte olan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun Kira Bedelinin Belirlenmesi başlıklı 344. Maddesi 1. Fıkrasına göre yapılmakta idi, maddeye göre:


Madde 344
Tarafların yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmaları, bir önceki kira yılında üretici fiyat endeksindeki artış oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu kural, bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır.


Taraflar arasındaki kira ilişkisini düzenleyen temel yasal düzenleme olan TBK’ya göre, kira sözleşmesi yıllık olarak yapılır ve her yıl sonunda o yılın ekonomik koşulları gereğince, kira bedelinde artış yapılır, bu artış en fazla o yıl ÜFE oranındaki artış kadar olabilir.


Ancak kira bedelindeki artış oranı artık, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji Bütçe Başkanlığınca hazırlanıp Cumhurbaşkanı imzasıyla 20 Eylül 2018 tarihinde yürürlüğe giren OVP’ye göre belirlenecek; yeni düzenlemeye göre:


“Kira artış oranına dair üst sınır, döviz kuru veya emtia fiyatlarındaki gelişmelere duyarlılığı yüksek olan üretici fiyatları yerine tüketici fiyatlarına göre belirlenecektir.”

 

ÜFE ve TÜFE nedir?


Üretici fiyat endeksi (ÜFE) ve tüketici fiyat endeksi (TÜFE) fiyat artış ve azalış (enflasyon) oranlarını belirleyen iki önemli göstergedir. ÜFE ve TÜFE oranları aylık olarak Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanır.


Üretici fiyat endeksi (ÜFE) üretilen malların üreticiye maliyetinin değişimini gösterirken, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) tüketicinin satın aldığı mal ve hizmet fiyatlarının değişimini gösterir. Her iki gösterge de enflasyon oranlarında yaşanacak artış ve azalışların önemli bir göstergesi olup faiz oranlarının yükselmesi ve alçalmasında yüksek etkileri olan kriterlerdir.


OVP ile yapılan yasal değişiklikle kira artış oranının hesaplanmasında kullanılan enflasyon oranı değiştirilmiş olup, yeni düzenleme gereğince, 2019 itibari ile kira bedeli artış oranı üst sınırı ÜFE’ye göre değil TÜFE’ye göre belirlenecek. 

1 Ocak 2019 itibariyle yapılacak olan artışlarda ise OVP gereğince 

TÜFE oranı uygulanacaktır.

 

Son 12 ay için konutlarda yapılabilecek en yüksek kira artış oranı ne oldu?

Son 12 ay için konut kiralamalarında yasal olarak yapılabilecek en yüksek artış oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

 

Sözleşme Yenileme Tarihi
Kira Artış Oranı
Şubat 2018 Kira Artış Oranı 15,66%
Mart 2018 Kira Artış Oranı 15,50%
Nisan 2018 Kira Artış Oranı 15,35%
Mayıs 2018 Kira Artış Oranı 15,36%
Haziran 2018 Kira Artış Oranı 15,80%
Temmuz 2018 Kira Artış Oranı 16,57%
Ağustos 2018 Kira Artış Oranı 17,41%
Eylül 2018 Kira Artış Oranı 18,78%
Ekim 2018 Kira Artış Oranı 21,36%
Kasım 2018 Kira Artış Oranı 23,73%
Aralık 2018 Kira Artış Oranı 25,52%
Ocak 2019 Kira Artış Oranı 27,01%
Şubat 2019 Kira Artış Oranı 28,70%
Mart  2019 Kira Artış Oranı 29,97%

Son 12 ay için işyerlerinde TÜİK endekslerine göre yapılan kira artış oranları ne oldu?

Son 12 ay için işyeri kiralamalarında TÜİK endekslerine göre yapılabilecek artış oranları aşağıdaki tabloda verilmiştir. TÜİK verileri 12 aylık ortalamalara göre açıklanan değişim oranlarından oluşmaktadır.

 

Sözleşme Yenileme Tarihi
Yİ-ÜFE
TÜFE
TÜFE Yİ-ÜFE Ortalama
Şubat 2018 Kira Artış Oranı 15,66% 11,23% 13,45%
Mart 2018 Kira Artış Oranı 15,50% 11,23% 13,37%
Nisan 2018 Kira Artış Oranı 15,35% 11,14% 13,25%
Mayıs 2018 Kira Artış Oranı 15,36% 11,06% 13,21%
Haziran 2018 Kira Artış Oranı 15,80% 11,10% 13,45%
Temmuz 2018 Kira Artış Oranı 16,57% 11,49% 14,03%
Ağustos 2018 Kira Artış Oranı 17,41% 12,00% 14,71%
Eylül 2018 Kira Artış Oranı 18,78% 12,61% 15,70%
Ekim 2018 Kira Artış Oranı 21,36% 13,75% 17,56%
Kasım 2018 Kira Artış Oranı 23,73% 14,90% 19,32%
Aralık 2018 Kira Artış Oranı 25,52% 15,63% 20,58%
Ocak 2019 Kira Artış Oranı 27,01% 16,33% 21,67%
Şubat 2019 Kira Artış Oranı 28,70% 17,16% 22,93%
Mart 2019 Kira Artış Oranı 29,97% 17,93% 23,95%

 

 


Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Oğuzhan GÜNGÖR

Şişli - İSTANBUL

PAYLAŞ : Email Facebook Google Twitter